Święty Michał i Aniołowie

Święty Michał w tradycji chrześcijańskiej i żydowskiej jest najważniejszym z aniołów obok Gabriela i Rafała. Biblia wspomina o siedmiu najbliższych Bogu aniołach, z których imiona trzech są nam znane. Uważa się, że Michał jest Księciem Aniołów, patronem Kościoła i Izraela, aniołem skruchy i pokuty, umierających i uciśnionych, miłosierdzia i sądu, uświęcenia, czystości doktrynalnej, a przede wszystkim aniołem Bożej Obecności. Biblia przedstawia go też jako anioła walki z siłami ciemności - pogromcę szatana. W Piśmie świętym jest wymieniany 5 razy. I tak w Księdze Daniela jest nazwany "jednym z przedniejszych książąt nieba" (Dn 13, 21) i obrońcą ludu izraelskiego (Dn 12, 1). Święty Jan Apostoł określa go w Apokalipsie jako stojącego na czele duchów niebieskich i walczącego z szatanem (Ap 12, 7). List św. Judy Apostoła wspomina, że brał udział w pogrzebie Mojżesza i spierał się o jego ciało z szatanem (Jud 9). Również św. Paweł Apostoł wspomina o św. Michale (1 Tes 4, 16). Stary Testament pisze, że imię Michała nosili także ludzie.

W księgach apokryficznych Starego Testamentu postać św. Michała jest o wiele częściej przypominana, np.: w "Księdze Henocha", w "Apokalipsie Barucha", w "Apokalipsie Mojżesza", itp. Święty Michał występuje tam jako osoba pierwsza po Panu Bogu, jako wykonawca planów Bożych, jako szczególny opiekun Izraela. On jest aniołem sądu i kar Bożych. On jest także aniołem Bożego miłosierdzia. Hebrajskie imię Mika'el znaczy "któż jak Bóg". Według bowiem tradycji chrześcijańskiej i żydowskiej, kiedy Lucyfer zbuntował się przeciwko Panu Bogu i do buntu skłonił część aniołów, wtedy św. Michał miał wystąpić przeciw niemu jako pierwszy z okrzykiem "Któż jak Bog!". Kult św. Michała był w Kościele zawsze żywy. Już w II w. miał św. Michał we Frygii (Azja Mniejsza), w Cheretopa słynne sanktuarium z cudownym źródłem, do którego pielgrzymowano z daleka. W Konstantynopolu kult św. Michała był tak żywy, że w VI w. miał on w tym mieście aż 10 kościołów, a w XI w. - 15. Podobnie w Egipcie miał św. Michał wiele świątyń, także w Etiopii czy w Bułgarii. W Europie Zachodniej słynne były kiedyś sanktuaria św. Michała Archanioła: we Włoszech na Górze Gargano, we Francji na wyspie St. Michel (na Kanale La Manche), w Anglii na wzgórzu Tombe.

W Polsce kult św. Michała był kiedyś bardzo żywy. Pod jego wezwaniem wystawiono aż 309 kościołów. W naszej diecezji wezwanie św. Michała mają parafie: Jodłówka Tuchowska, Piotrowice, Ropa, Szalowa, Ujanowice, Wierchomla Wielka i Żeleźnikowa. Julian Krzyżanowski wymienia aż 47 przysłów ludowych, związanych z imieniem lub świętem św. Michała Archanioła. 222 miejscowości w Polsce zawdzięcza swoją nazwę imieniu św. Michała. To imię nosiło wielu wybitnych Polaków. O tym imieniu spotykamy też bohaterów literackich (chyba najbardziej znany Michał Wołodyjowski z Trylogii). Hagiografia podaje 17 osób wyniesionych do chwały ołtarzy pod imieniem św. Michała: 12 świętych, 3 błogosławionych i 2 błogosławione. ANIOŁOWIE są z natury swojej istotami różnymi od ludzi. Należą jednak do stworzeń Bożych. Zaliczamy ich do świętych Pańskich. Istnienie aniołów jest prawdą wiary. Św. Augustyn pisząc o aniołach stwierdza, że słowo "anioł" oznacza funkcję, nie naturę.

W całym swoim bycie aniołowie są sługami i wysłannikami Boga. Zawsze kontemplują "oblicze Boga ..., który jest w niebie", są wykonawcami Jego rozkazów, "by słuchać głosu Jego słowa" (Ps 103, 20). Jako stworzenia czysto duchowe aniołowie posiadają rozum i wolę; są stworzeniami osobowymi, przewyższają doskonałością wszystkie stworzenia widzialne. Chrystus stanowi centrum świata anielskiego. Aniołowie należą do Niego: "Gdy Syn Człowieczy przyjdzie w swej chwale i wszyscy aniołowie z Nim..." (Mt 25, 31). Aniołowie są obecni od chwili stworzenia, gdzie są nazwani "synami Bożymi", i w ciągu całej historii zbawienia, zwiastując z daleka i z bliska to zbawienie oraz służąc wypełnieniu zamysłu Bożego: zamykają raj ziemski, chronią Lota, ratują Hagar i jej dziecko, powstrzymują rękę Abrahama, towarzyszą prorokom, pośredniczą w przekazywaniu Prawa, anioł Gabriel zwiastuje narodzenie Pana Jezusa. Życie Pana Jezusa od Wcielenia do Wniebowstąpienia jest otoczone adoracją i służbą aniołów.

Ich śpiew uwielbienia przy narodzeniu Chrystusa nie przestał rozbrzmiewać w uwielbieniu Kościoła "Chwała Bogu na wysokościach..." (Łk 2, 14). Aniołowie strzegą Jezusa w dzieciństwie, służą Mu na pustyni, umacniają Go w agonii... Aniołowie także "ewangelizują", głosząc Dobrą Nowinę Wcielenia i Zmartwychwstania Chrystusa. Będą obecni w czasie powrotu Chrystusa, który zapowiadają, służąc Mu podczas sądu. W liturgii Kościół łączy się z aniołami, by uwielbiać trzykroć Boga: Sanctus! Przywołuje ich obecność w liturgii pogrzebowej: "Niech aniołowie zawiodą cię do raju". Życie ludzkie od dzieciństwa aż do zgonu jest otoczone ich opieką. Każdy wierny ma u swego boku anioła jako opiekuna i stróża, by prowadził go do życia wiecznego. Już na ziemi - przez wiarę - uczestniczymy w błogosławionej wspólnocie aniołów i ludzi, zjednoczonych w Bogu.

Michał Nowakowski

 

powrót