ŻEŃSKIE INSTYTUTY ŻYCIA KONSEKROWANEGO

Klasztor sióstr Klarysek w Starym Sączu

Święta Kinga, córka króla węgierskiego Beli IV przybywając do Polski jako pięcioletnie dziecko celem poślubienia Bolesława, księcia krakowskiego i sandomierskiego przywiozła potężna wiano, godne córki królewskiej. Wiano to warte 40 tys. grzywien oddała na obronę kraju przed najazdami tatarskimi. Bolesław, chcąc tę stratą wynagrodzić, darował jej w 1257r., na własność Ziemię Sądecką z miastem Sączem, które po powstaniu Nowego Sącza zostało nazwane Starym Sączem. Kinga w Starym Sączu ufundowała dwa klasztory, dla Klarysek i Franciszkanów. Do naszych czasów zachował się tylko ten pierwszy. Klasztor Klarysek jest obecnie najcenniejszym zabytkiem Ziemi Sądeckiej. Niestety w jego architekturze nie ma nic z czasów fundatorki. Nie wiemy nawet jak mógł wyglądać w czasie jej życia. Prawdopodobnie był to niewielki murowny romański kościół połączony z drewnianymi budynkami klasztornymi. Ten zespół klasztorny był w czasie późniejszych wieków przebudowywany i rozbudowywany. Po św. Kindze pozostały w nim nieliczne drobne przedmioty, jak relikwiarz z kryształu górskiego, łyżeczka z agatu, rękojeść sztyletu, medalion z krucyfiksem i antyczną gemmą oraz ametystowe oczko pierścienia z przedstawieniem dwóch witających się postaci. Oczko to wprawione w pierścień było prawdopodobnie używane przez Kingę jako pieczęć. Przedmioty te, umieszczone w drewnianej oszklonej skrzyneczce niegdyś siostra klaryska pokazywała turystom przez kratę kaplicy św. Kingi.

Niektóre pergaminowe rękopisy muzyczne zachowane w klasztorze pochodzą prawdopodobnie z czasów św. Kingi. Do nich należy m.in. słynny konduktus "Omnia beneficia", będący obecnie sygnałem corocznego "Festiwalu Muzyki Dawnej", jaki organizowany jest w zabytkowych budowlach tego miasta. Dzisiejszy kościół klasztorny p.w. Świętej Trójcy zaczęto budować w końcu XIIIw., a ukończono w 1332r. Pomimo późniejszych drobnych zmian zachował bryłę gotycką. Kościół zwieńczony jest malowniczą sygnaturką rokokową zbudowaną w 1779r. według projektu Franciszka Placidiego. Bogaty barokowy wystrój wewnętrzny kościoła powstał w ciągu XVIIw. Z lat 60-tych XVIIw. pochodzą dwa ołtarze boczne przy łuku tęczowym. W prawym wykonanym z czarnego marmuru dębnickiego znajdują się dwa obrazy św. Kingi (jeden jest zasłoną dla drugiego), w lewym drewnianym znajduje się obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem na złotym tle. Z 1671r. pochodzi przepiękna ambona z rzeźbami przedstawiającymi drzewo Jessego, czyli symboliczny rodowód Matki Boskiej i Pana Jezusa. Najpóźniejsze wybitne dzieła plastyki w kościele pochodzą z warsztatu Baltazara Fontany. Są to stiukowe ołtarze (główny i dwa boczne) w prezbiterium, wykonane w latych 1696- 1699, zwieńczone promienistymi gloriami. W centrum ołtarza głównego umieszczone jest, trybowane w srebrnej blasze, przedstawienie Trójcy Świętej.

Przez piękny barokowy portal z czarnego marmuru dębnickiego, poprzez ozdobną kratę, możemy oglądać z kościoła, objętą klauzurą, gotycką kaplicę św. Kingi. Tu we wczesnobarokowym ołtarzu znajduje się rzeźba św. Kingi wykonana ok. 1470r., jeszcze przed jej beatyfikacją. W ołtarzu tym znajdują się relikwiarze św. Kingi. Obecny czteroskrzydłowy budynek klasztorny powstał w latach 1601-1604. Zbudowany został przez Jana de Simoni, przybyłego z Krakowa muratora włoskiego. Nie jest widoczny przez przybywających do klasztoru licznych pielgrzymów i turystów, znajduje się bowiem na terenie objętym klauzurą, za wysokim murem obronnym. W murze zachowała się z dawnych czasów jedna baszta. Na północny, dostępny dla wszystkich dziedziniec, wchodzi się przez wysoką wieżę bramną. Tu w dawnym domu kapelana znajduje się małe muzeum klasztorne, tzw. Dom Kingi. Obok zespołu klasztornego znajduje się ofiarowana przez Węgrów z okazji kanonizacji św. Kingi drewniana tzw. "brama szeklerska". Na błoniach, poniżej klasztoru możemy pomodlić się przy ołtarzu, na którym Mszę św. kanonizacyjną dnia 16 czerwca 1999 r. odprawił Ojciec św. Jan Paweł II. Ołtarz został zaprojektowany przez zakopiańskiego architekta Zenona Andrzeja Remiego, którego wspomagał syn Zenon Bartosz. Przy ołtarzu budowane jest centrum pielgrzymkowe.

Edward Storch

powrót