Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej w Czarnym potoku

Czarny Potok to wioska leżąca w powiecie nowosądeckim, w gminie Łącko, 21 km od Nowego Sącza. Nazwa Wsi pochodzi od małego strumienia przez nią przepływającego, zwanego Czarnym Potokiem. Wieś leży na Pogórzu na wysokości 460-630m npm. Otaczają ja wzgórza Czarny Las (650m) i Gródek. Z Gródka, na którego szczycie znajdują się ślady wałów obronnych średniowiecznego grodziska, roztacza się piękny widok na tonący w zieleni sadów Czarny Potok i na dalszą okolicę. Na północnym zachodzie podziwiamy pojedyncze wzniesienia Beskidu Wyspowego: Szkiełek (753m) i Pępówka (773m). Dalej, w kierunku północno- -zachodnim góruje potężny masyw Modyni (1032m), na wschodzie niskie, faliste Pogórze Podegrodzkie, za którym rozciąga się część kotliny sądeckiej, a za nią Góry Grybowskie. Na południu widnieje Beskid Sądecki ze szczytami: Dzwonkówka (924m) i Radziejowa (1265m). Przez miejscowość biegnie droga łącząca Łukowicę w powiecie limanowskim z Łąckiem w powiecie nowosądeckim. Czarny Potok jest osadą bardzo starą. O jej istnieniu już w czasach wczesnohistorycznych świadczą znalezione przedmioty ceramiczne i monety z czasów rzymskich.

Założenie parafii

Dość duża liczba mieszkańców zadecydowała o założeniu parafii najprawdopodobniej w II połowie XIIIw. W przekazach źródłowych jest wymieniona w 1326r. Należały też do niej Młynczyska. Od 1824r. do tej parafii należą Jadamwola, Jastrzębie (część) i Olszana. Obecnie parafia liczy ok. 1930 osób. Kościół drewniany, z drzewa modrzewiowego postawiono w 1400r. Historyk Jan Długosz w "Liber Benefitorum" zamieścił notatkę: W Czarnym Potoku jest kościół parafialny pod wezwaniem św. Marcina… Kościół ten w początkach XVIIIw. Został gruntownie przebudowany. Obecnie jest to kościół drewniany, konstrukcji zrębowej, jednonawowy z prezbiterium zakończonym wielobocznie, przy którym od północy znajduje się zakrystia. W latach 1995- 1996 świątynia otrzymała nową polichromię ornamentalno-figuralną, którą zaprojektował i wykonał artysta malarz Marek Niedojadło. Ołtarz główny, o charakterze późnego baroku, pochodzi z XVIIw. W nim znajduje się Czarnopotocka Pieta, słynący łaskami obraz Matki Boskiej Bolesnej. Jest to wizerunek Matki Bożej namalowany na desce modrzewiowej. Ma wymiary 120x80cm, pochodzi z 1648 r. Jest na nim sygnatura malarza - M.I. Artysta wywodził się ze szkoły sądeckiej. Postać Matki Bożej jest namalowana w postawie siedzącej, trzyma na kolanach martwe ciało Syna, lewą ręką podtrzymuje ramię Jezusa, a prawą obejmuje Jego prawą rękę. Wokół głowy Maryi wymalowano dużą aureolę w kolorze tęczy. Szaty, bogato pofalowane, okrywają całą jej postać aż do ziemi. Górna część stroju, w kolorze czerwieni przechodzącej w róż, spływa fałdami do ziemi z prawej strony, kolana zaś okrywa granatowo błękitna chusta. W całej postaci, a przede wszystkim w twarzy, ukazał artysta majestat bólu Matki, opłakującej męczeńską śmierć swego ukochanego Syna. Obraz jest pełen powagi i ekspresji religijnej.

Kult Matki Bożej Bolesnej

Żywy już był w XVw. Już wtedy istniał obraz Opłakiwania. Usunięto go w XVIIw., aby w jego miejscu umieścić obecny. Obraz ten wkrótce otoczony został szczególnym szacunkiem i przywiązaniem jako słynący łaskami. Już w 1727r. założono specjalną księgę, aby wpisywać do niej łaski i cudowne uzdrowienia, otrzymane za przyczyną Matki Bożej Bolesnej. Księgę tę założył ks. Tomasz Włoszkiewicz, czarnopotocki proboszcz. Oryginał tej księgi znajduje się w parafialnym archiwum. Jej treść stanowi opis łask do 1834r. Ocalała z pożaru plebanii w połowie XIXw., gdyż wtedy znajdowała się w bibliotece Józefa Gozdawy Reklewskiego, dziedzica Czarnego Potoku. W 1855r. została oddana parafii. Drugą księgę założył ks. Zygmunt Miętus. Zawiera ona opis łask i uzdrowień do czasów obecnych. O kulcie świadczą też liczne wota, których jest ok. 180. Dawne wota sprzed 1813r. zabrał rząd austriacki. Cechą charakterystyczną czarnopotockich parafian był zawsze żywy kult Matki Bożej Bolesnej. Dowodzą tego liczne obrazy i figury Matki Bożej znajdujące się w kościele parafialnym i jego okolicy. W 1867 r., założone zostało Bractwo Różańcowe, do którego pod koniec XIX w. należało ok. 1000 osób. W 1899 r. cała parafia poświęciła się Niepokalanemu Sercu Maryi, a w 1904r. wybudowano kapliczkę dla uczczenia 50. rocznicy ogłoszenia dogmatu o Niepokalanym Poczęciu NMP. Kult Matki Bożej Bolesnej jest ciągle żywy. Codziennie przed Jej obrazem odprawiana jest uroczysta Msza św., w soboty nabożeństwa ku czci NMP Królowej Polski, w środy nieustająca nowenna. Wrześniowa uroczystość odpustowa jest wspaniałą manifestacją wiary i czci dla Matki Bożej. Do sanktuarium na odpust przybywają liczni pielgrzymi z sąsiednich parafii.

Koronacja matki Bożej Bolesnej

W 1975 r. proboszczem parafii w Czarnym Potoku został ks. Józef Słowik, gorliwy czciciel Matki Bożej. Jego marzeniem była koronacja cudownego obrazu. Niezapomnianym dniem jego kapłańskiego życia był 12 września 1999 r., dzień w którym skronie Matki Bożej i Jej Syna ozdobiły złote korony. Przedjesienny dzień zgromadził w Czarnym Potoku dziesiątki tysięcy ludzi, w obecności których ordynariusz tarnowski, bp Wiktor Skworc dokonał uroczystej koronacji Czarnopotockiej Piety.

Michał Nowakowski Fot. Marek Nowakowski

 

powrót