ŻEŃSKIE INSTYTUTY ŻYCIA KONSEKROWANEGO

Urszulanki

W Polsce są dwie rodziny zakonne pod patronatem św. Urszuli: Urszulanki Unii Rzymskiej (OSU - Ordo Sanctae Ursulae) i Zgromadzenie Sióstr Urszulanek Serca Jezusa Konającego (USJK). Patronką obu zgromadzeń jest św. Urszula. Według legendy była córką króla Bretanii. Jako chrześcijanka postanowiła służyć Bogu w dozgonnym dziewictwie. Kiedy rodzice chcieli ją wydać za króla Eteriusza, Urszula odrzuciła ofertę. Poniosła śmierć męczeńską na początku IVw. za panowania cesarza Maksencjusza (306- 312). Święta Urszula, oddając życie w obronie czystości i ucząc swoje towarzyszki prawd wiary chrześcijańskiej, stała się patronką uczonych i młodzieży studenckiej. Ku czci św. Urszuli św. Aniela Merici założyła w Brescii rodzinę zakonną sióstr urszulanek. Św. Aniela była Włoszką, urodzoną w Desanzo nad jeziorem Garda. Niestety nie znamy daty jej urodzin (różne są podawane w różnych źródłach) dlatego przyjmuje się, że urodziła się między rokiem 1470 a 1475. Wywodziła się z prostej wiejskiej rodziny. Już w młodym wieku wstąpiła do trzeciego zakonu św. Franciszka i była nazywana "Siostrą Anielą". Pewnego dnia, w czasie żniw, Aniela miała wizję drabiny łączącej niebo z ziemią i wstępujących po niej aniołów i młode dziewczęta. Wizja ta połączona była z intuicyjnym przeczuciem, że pewnego dnia założy wspólnotę dziewic poświęconych Bogu. W trudnych czasach wojen toczonych na terenie włoskich państewek i zamieszek religijnych pragnęła pomóc dziewczętom, a przez nie wpłynąć na odrodzenie rodziny chrześcijańskiej. W czasach, kiedy kobieta nie miała żadnej wolności co do wyboru swej przyszłości Aniela, pod natchnieniem Ducha Świętego wprowadza nowy stan życia, później kanonicznie potwierdzony: dziewictwo wybrane w sposób wolny przez "oblubienice Syna Bożego" pozostające w świecie, we własnej rodzinie lub środowisku pracy. Należą one do duchowej rodziny, podtrzymywanej wspólną Regułą i oddanej pod patronat św. Urszuli. Na akcie fundacyjnym zakonu z 25 listopada 1535r widnieje 28 nazwisk pierwszych duchowych córek św. Urszuli. Św. Aniela Merici miała wtedy 60 lat. W roku 1537 została wybrana pierwszą przełożoną generalną. Zmarła w Brescii 27 stycznia 1540r.. Pochowano ją w pobliskim kościele św. Afry, który dzisiaj nosi jej imię i gdzie do dnia dzisiejszego spoczywa w kryształowej trumnie na ołtarzu jej poświęconym. Moretto, sławny malarz renesansu bresciańskiego namalował jej pośmiertny portret.

Została beatyfikowana w 1768r., a kanonizowana w roku 1807. Pomimo swojego pochodzenia posiadała tak niezwykłą naturalną inteligencję i nadprzyrodzoną mądrość, że pod jej wpływem znajdowała się elita ówczesnych Włoch. Nazywano ją powszechnie "matką". Tego tytułu wobec Świętej używał sam książę Mediolanu Franciszek II Sforza. Zostawiła swoim duchowym córkom pisma: "Testament" i "Rady", ukazujące jej bogate życie wewnętrzne i zjednoczenie z Bogiem. Przekazała w nich także swoją nowatorską myśl pedagogiczną świadczącą o znajomości człowieka i wyprzedzającą o wiele lat swoją epokę. Na terenie Włoch biskupi zakładali w swoich diecezjach Towarzystwo św. Urszuli; we Francji natomiast przekształciło się ono w zgromadzenie zakonne. Pierwsze urszulanki szybko zajęły się nauczaniem religii w szkołach doktryny chrześcijańskiej przy parafiach. Wierne charyzmatowi swojej Założycielki, przyczyniły się w ciągu wieków do wychowania i kształcenia wielu pokoleń kobiet na całym świecie. Na ziemie polskie urszulanki przybyły w roku 1857 z Wrocławia, aby na prośbę społeczeństwa otworzyć szkołę z internatem w Poznaniu, a następnie Gnieźnie. W latach Kulturkampfu zostały zmuszone do przesiedlenia się z Poznania do Krakowa i z Gniezna do Tarnowa. W okresie międzywojennym przystąpiły do zawiązanej w 1900r. Unii Rzymskiej Zakonu św. Urszuli. W polskiej prowincji prowadzą przedszkola, szkoły podstawowe i średnie, uczą religii w szkołach państwowych, podejmują pozaszkolne apostolstwo młodzieżowe, nauczają na wyższych uczelniach i zajmują się pracami wspomagającymi apostolstwo.

Włączają się również w działalność misyjną zakonu. Jako istotną cechę swojej duchowości urszulanki zachowują dążenie do utrzymania równowagi między kontemplacją i działaniem apostolskim przeżywanym w siostrzanej wspólnocie. Etapy formacji zakonnej urszulanek: - postulat - uczestnictwo w modlitwie i pracy sióstr, poznawanie życia urszulańskiego. - nowicjat - drugi etap formacji. Trwa 2 lata. Nowicjuszka głębiej poznaje sposób życia właściwy Instytutowi i przenika jego duchem swoje myśli i serce. Okres nowicjatu pozwala doświadczyć dłuższego okresu modlitwy i rozeznania duchowego, pogłębić poznanie i ukochanie Jezusa Chrystusa. - juniorat - to okres ślubów czasowych. Siostra kontynuuje formację rozpoczętą w nowicjacie, aby pełniej odpowiedzieć na Boże wezwanie. Po 5 latach ślubów czasowych składa śluby wieczyste, czego znakiem zewnętrznym jest obrączka. Poprzez złożenie ślubów zakonnych: czystości, ubóstwa i posłuszeństwa, całkowicie chce zawierzyć Bogu. W diecezji tarnowskiej Urszulanki Unii Rzymskiej mają dwa domy zakonne: w Tarnowie i na Sądecczyźnie w Kosarzyskach. Do Kosarzysk przybyły w 1982r. Tu prowadzą dom wypoczynkowy dla sióstr. Stale mieszkają w nim 3 siostry. Dom znajduje się blisko pięknego, nowego kościoła p.w. MB Nieustającej Pomocy. Parafia w Kosarzyskach została założona w 1957r. Budowa świątyni trwała od 1973 do 1976r. Nowy kościół poświęcił 29 czerwca 1976r. bp Jerzy Ablewicz. Początkowo urszulanki pracowały przy parafii. Obecnie jedna z nich jest katechetką w miejscowej szkole podstawowej. Zgromadzenie Sióstr Urszulanek Serca Konającego ma w naszej diecezji domy zakonne w Lipnicy Murowanej i Tarnowie. To zgromadzenie zostało założone przez bł. Urszulę Ledóchowską.

Michał Nowakowski

 

powrót