Spowiedź

OJCIEC PROBOSZCZ ODPOWIADA

Co to jest spowiedź generalna, kiedy i komu jest potrzebna? Jak się do niej przygotować?

Spowiedź generalna to spowiedź z całego życia, albo spowiedź od ostatniej takiej spowiedzi. Zazwyczaj odbywa się w ważnych dla nas, czy przełomowych momentach życia, jak wstąpienie do seminarium, zakonu, przed zawarciem małżeństwa. Ale można ją odbyć również wtedy, gdy ma się świadomość, że pewne sprawy z naszego życia nie zostały jeszcze wyznane, czy przez jakiś okres swojego życia nie przygotowywałem się do spowiedzi należycie. Niewątpliwie największą pomocą jest Duch Święty, należy zatem przed taką spowiedzią, jak i przed każdą, prosić o światło poznania grzechów, poznania swojego życia, a także doświadczenia Bożej dobroci. Są też książeczki, modlitewniki, gdzie znajdziemy pomoc w przygotowaniu się do pogłębionej spowiedzi. Są tam rozszerzone rachunki sumienia.

Jakie warunki powinien spełnić penitent, aby właściwie przeżyć spowiedź?

Jest ich pięć. Wszyscy je zapewne dobrze znamy. 1. rachunek sumienia, 2.żal za grzechy, 3. szczera spowiedź, 4. mocne postanowienie poprawy, 5. zadośćuczynienie Bogu i bliźniemu. Jeżeli ktoś spełnia te warunki, to może być spokojny, że jego spowiedź była dobra. W spowiedzi nie można koncentrować się tylko i wyłącznie na przypomnieniu sobie i wyznaniu grzechu. Pamiętać też należy o pozostałych warunkach dobrej, owocnej spowiedzi.

Jakie znaczenie ma żal za grzechy? Czym się różni żal doskonały od niedoskonałego?

Patrząc na swoje życie, swoje złe postępowanie z jednej strony, z drugiej strony na ogrom miłości Boga do mnie, pragnę zmieniać moje życie, żałuję za zło, uznaję je przed Bogiem. Pragnę też, aby dotknął mnie swoją mocą i oczyścił z grzechu. Zniszczył grzech, który jest we mnie, aby wyprostował to, co jest wykrzywione. To jest żal doskonały. Żal za grzechy z powodu kary piekła jest oczywiście żalem mniej doskonałym niż żal z miłości do Boga, ale jeśli ten żal i ten lęk przed karą piekła prowadzi do unikania zła, unikania grzechów i do wzrostu w wierze, nadziei i miłości, to jest nadzieja, że ostatecznie dojdzie się do żalu doskonałego i do służenia Bogu ze względu na Niego samego i Jego miłość, a nie tylko z powodu kary, która mogłaby spotkać za grzechy.

Jednym z warunków spowiedzi jest zadośćuczynienie. To rzadkie słowo w polszczyźnie, archaiczne, co ono oznacza w kontekście spowiedzi?

Popełniając taki czy inny grzech, wyrządzam krzywdę Bogu, bliźniemu, także sobie. Przygotowując się do spowiedzi, widząc grzech taki czy inny, winieniem się zastanowić, jak wynagrodzić za popełnione zło. Na przykład w przypadku kradzieży czegoś konieczne jest oddanie, czy ofiarowanie na jakiś dobry cel odpowiedniej sumy pieniędzy. Czy przeproszenie kogoś, odwołanie tego, co było fałszywe, nieprawdziwe, a zostało powiedziane o jakiejś osobie. A jeżeli tego nie można zrobić, to pozostaje modlitwa, czy Msza św. w intencji tej osoby. Pozostaje dobro, które czynimy i ofiarujemy w intencji tej osoby.

W jakich sytuacjach potrzebne jest podanie okoliczności grzechu, liczby?

Kiedy chodzi o popełniony przez nas grzech ciężki. W przypadku grzechu lekkiego nie ma takiej potrzeby.

Kiedy spowiedź jest nieważna?

Kiedy brak przynajmniej jednego z warunków dobrej spowiedzi. Czy inaczej, nie ma tak zwanej dyspozycji duchowej odpowiedniej, aby otrzymać rozgrzeszenie. Może się zdarzyć, że ktoś przychodzi do konfesjonału, ale właściwie nie wie, po co. Nie widzi zła w sobie, nie wyznaje grzechów, nie żałuje za grzechy, nie chce się z nich poprawić, itd. Może się zdarzyć, że przychodzi jedynie po karteczkę, że był u spowiedzi, bo jest mu ona potrzebna, aby być chrzestnym. Spowiedź jest ważna, jeżeli jestem zdolny w danym mo mencie, tu i teraz, spełnić te 5 warunków dobrej spowiedzi. Nie mają znaczenia wątpliwości, jakie się budzą w sumieniu. Lęk, że i tak popełnię grzech, bo jestem słaby, grzeszny. Ważnym jest, abym zdając sobie sprawę z grzechów, widząc je, mając świadomość, że to Bogu je wyznaję, żałował za nie i prosił Boga, żeby mi dopomagał. Spowiedź jest wyznaniem przede wszystkim wiary w Boga. Jest też uwielbieniem Boga za wszystko i we wszystkim, co przeżyliśmy do tej pory. A na końcu jest wyznaniem, powierzeniem Bogu swojego życia, ze wszystkimi słabościami, grzechami. Tego, z tym z czym sobie radzę, ale i tego ,z czym sobie nie radzę. Dobrze jest, jeśli właśnie w taki sposób przeżywamy ten moment, tę chwilę naszej spowiedzi. Warto też pytać się, co konkretnie zmienić w sobie, w swoim życiu, aby było w nim więcej dobra. Podchodząc do konfesjonału trzeba uświadomić sobie, że Bóg miłosierny patrzy na mnie z miłością. Jak Ojciec z przypowieści o synu marnotrawnych wychodzi na drogę, wypatruje, czy wracam. Czeka z otwartymi ramionami na moje powroty.

Kiedy penitent nie otrzyma rozgrzeszenia? Jaka jest sytuacja osób żyjących w konkubinacie oraz rozwiedzionych, żyjącym samotnie po rozwodzie, po ślubie cywilnym? Tu jest wiele nieporozumień.

Zasadniczo każda osoba przychodząca do konfesjonału ma przynajmniej odrobinę wiary, że oto teraz stoi przed Bogiem, że to Jemu wyznaje swoją grzeszność, ma to coś, co nazywa się dyspozycją duchową do otrzymania rozgrzeszenia. Bywają sytuacje, że trzeba komuś pomóc, podprowadzić tak, by wyznał wszystkie grzechy i by za nie żałował, co więcej, postanowił poprawę, tu i teraz. Ksiądz jednak w konfesjonale nie ustala prawa, reguł. Ksiądz nie może kogoś rozwiązać z pewnych grzechów, jeżeli nie ma takiej władzy. W takich sytuacjach, kiedy ktoś żyje w konkubinacie, mieszka z partnerem, mając tylko ślub cywilny albo kiedy nie spełnia warunków dobrej spowiedzi, nie może po prostu otrzymać rozgrzeszenia. Warunkiem koniecznym jest nawrócenie i postanowienie poprawy. Jaką decyzję o zmianie życia może podjąć osoba, która mieszka pod jednym dachem z konkubentem, żyjąc stale w stanie grzechu ciężkiego? Katechizm Kościoła Katolickiego mówi, że "Droga powrotu do Boga, nazywana nawróceniem i żalem, zakłada ból i odwrócenie się od popełnionych grzechów oraz mocne postanowienie niegrzeszenia w przyszłości. Nawrócenie dotyczy więc przeszłości i przyszłości" (KKK1490). Nawet jeśliby ktoś w takiej sytuacji otrzymał rozgrzeszenie, zatajając okoliczności, w jakich żyje, spowiedź jest nieważna. Osoby po rozwodzie, jeżeli żyją samotnie, mogą uzyskać rozgrzeszenie.

Co zrobić w sytuacji zatajenia lub zapomnienia o grzechu przy spowiedzi?

Jeżeli jest to zatajenie celowe, to należy przy następnej spowiedzi wyznać ten grzech. W przypadku zapomnienia nie ma takiej konieczności, choć oczywiście można. Nie bez powodu w formule spowiedzi jest wyznanie, że żałuję za wszystkie swoje grzechy, również te, których nie pamiętam. Bóg swoim miłosierdziem ogarnia całe życie grzesznika .A zatem rozgrzeszenie obejmuje wszystkie moje grzechy, również te, o których w danym momencie nie pamiętam. Łaska przebaczenia, miłosierdzia dotyka mnie całego, a nie tylko w jakimś większym czy mniejszym aspekcie.

Czy każdy grzech zostanie odpuszczony?

Pismo św. mówi, że grzech przeciw Duchowi Świętemu nie będzie odpuszczony. Egzegeci spierają się, co to oznacza. Niektórzy twierdzą, że jest to uporczywe trwanie w grzechu. Niechęć do nawrócenia i poprawy, czy wręcz mieszanie porządku moralnego i uznawanie za dobre to, co faktycznie jest złem i nieprawością w oczach Bożych. Jeżeli natomiast spełniamy 5 warunków dobrej spowiedzi, to kapłan nie ma prawa zatrzymać rozgrzeszenia. Co więcej osobie, która nie jest przygotowana, nie ma tzw. dyspozycji duchowej, winien pomóc przypomnieć sobie grzechy a także podprowadzić do wzbudzenia żalu za grzechy, wskazać ewentualne drogi zadośćuczynienie, czy poprawy swojego życia. W końcu kapłan w konfesjonale winien być sędzią, ale również nauczycielem i lekarzem.

Czy są takie przypadki, kiedy rozgrzeszenia udzielić może spowiednik mający specjalne uprawnienia?

Są to raczej rzadkie przypadki, ale się zdarzają, że z niektórych grzechów, jak na przykład aborcja, można uzyskać rozgrzeszenie od księdza, którzy ma do tego specjalne pozwolenia. Są nimi proboszczowie każdej parafii, a także misjonarze i rekolekcjoniści głoszący rekolekcje parafialne.

Jaką rolę ma spełnić pokuta zadawana przy spowiedzi? Jeśli przypomnimy historię Kościoła, widzimy, że kiedyś pokuty były znacznie surowsze?

Faktycznie w dziejach Kościoła te pokuty były surowe i ciężkie, trwające, tygodnie a nawet lata. Dzisiaj są one bardziej symboliczne, co nie znaczy, że mają być wręcz śmieszne. Kapłan wyznaczający pokutę musi mieć na uwadze, czy dana osoba jest w stanie ją wypełnić. Należy mieć na uwadze wiek, a także zdrowie i możliwości danej osoby. Nie można przecież osobie starszej i chorej zadać jako pokutę pielgrzymkę do takiego czy innego sanktuarium. Także spowiadający się sam sobie może zadać jakąś dodatkową pokutę za swoje grzechy.

Co to jest tajemnica spowiedzi? Kogo obowiązuje?

Każdy kapłan, spowiednik, jest zobowiązany do zachowania tajemnicy spowiedzi i nie może pod żadnym pozorem jej złamać. Wielu kapłanów oddało nawet swoje życie, nie chcąc złamać tejże tajemnicy. Nie obowiązuje ona osoby spowiadającej się.

Jaką wartość dla życia duchowego ma spowiedź?

Jednym słowem mogę powiedzieć, że nieocenioną. Sam osobiście cały czas odkrywam wartość spowiedzi, uczę się jej na nowo, niewątpliwie pomaga mi wzrastać. Pomaga mi z jednej strony poznać siebie, moje słabości, ale też i to, co jest we mnie wartościowe. A jeszcze bardziej pomaga mi odkrywać Boga, jako Ojca, pełnego miłości i dobroci. Boga, który w Jezusie stał się mi bliski, jest obecny w każdym wydarzeniu mojego życia. Myślę, że im dłużej ją praktykuję, tym bardziej odkrywam jej wartość dla mojego życia wewnętrznego, duchowego. Jakie to niepojęte, że staję przed Bogiem z moimi grzechami, otrzymuję przebaczenie i za chwilę uświadamiam sobie, że jestem od nich wolny. Jestem nowym człowiekiem odrodzonym łaską i miłosierdziem Boga. To niesamowite uczucie. Sakrament pokuty ma bardzo konkretne duchowe skutki. Jedna człowieka z Bogiem i Kościołem . Daje łaskę. Daruje karę wieczną spowodowaną przez grzechy śmiertelne. Daruje przynajmniej częściowo kary doczesne, czyli takie, które dotknęłyby grzesznika już tu na ziemi. Niesie pociechę duchową, daje pokój i pogodę sumienia. Umacnia człowieka na drodze dobrego życia i walki z grzesznymi skłonnościami. Formuła rozgrzeszenia, jaka obowiązuje w Kościele wyraża istotne elementy tego sakramentu: Bóg, Ojciec miłosierdzia, który pojednał świat ze sobą przez śmierć i zmartwychwstanie swojego Syna i zesłał Ducha Świętego na odpuszczenie grzechów, niech ci udzieli przebaczenia i pokoju przez posługę Kościoła. I ja odpuszczam tobie grzechy w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego. .

 

 

powrót