SŁUDZY BOŻY Z TOWARZYSTWA JEZUSOWEGO cz.III

Drugim kandydatem do chwały ołtarzy jest ks. Józef Cyrek, ur. 13 IX 1904 w Bysinie k. Myślenic, zm. 2 IX 1940 w Auschwitz. W zakonie pracownik Wy- -dawnictwa Apostolstwa Modlitwy w Krakowie, opracował dla młodzieży żywoty jezuitów: Ks. Piotr Skarga (Kraków 1936), Twój wzór św. Stanisław Kostka (Kraków 1937) oraz Katechizm dla polskich dzieci (Kraków 1938). Ta ostatnia publikacja otrzymała nagrodę Ministerstwa Szkolnictwa. Od 1938 redaktor czasopisma „Hostia” i kierownik Sekretariatu Krucjaty Eucharystycznej. Uwięziony przez gestapo w Krakowie 10 XI 1939 razem z 24 jezuitami, przebywał w więzieniu na Montelupich, następnie w Wiśniczu, a potem w Auschwitz. W obozie drwiono z jego kapłaństwa: “Bist du ein Pfaffe?” (Czy jesteś klechą?) i namawiano go do wyrzeknięcia się kapłaństwa. Z pokaleczonymi rękami i nogami dostał się do rewiru (szpitala obozowego).

Na propozycję: – “Wyrzeknij się kapłaństwa, a dostaniesz kolację – odpowiedział: – byłem kapłanem, jestem i pozostanę nim do końca” (K. Szweda, Kwiaty na Golgocie, Poznań-Warszawa 1982, s. 156). Kiedy kryminaliści niemieccy bluźnili przeciw Matce Bożej, nie zawahał się wyznać, że miłuje Maryję, św. Józefa i św. Stanisława Kostkę. Zadręczony, pobity śmiertelnie za wyznanie wiary, zmarł o.arując życie za zwycięstwo Królestwa Bożego w świecie, za rozwój Krucjaty Eucharystycznej w Polsce oraz zwycięstwo dobra i prawdy. Jak wspomina ks. kard. Adam Kozłowiecki, “data śmierci o. Cyrka (2 IX 1940) była jakimś punktem zwrotnym w obozowym życiu. [...] Już następnego dnia, 3 września, zaznaczył się pewien nikły, ale wyraźny objaw poprawy, jakaś ulga w naszym losie”. Odtąd więźniowie, współbracia zakonni, zanosili modlitwy do Boga m.in. za przyczyną o. Józefa Cyrka.

ks. Józef Cyrek
ks. Kazimierz Dembowski

Trzeci kandydat to ks. Kazimierz Dembowski, ur. 3 VIII 1912 w Strzyżowie, zm. 22 IX 1942 w Dachau. Przygotowany do pisarstwa i mający ku temu zdolności, po powrocie ze studiów we Francji w 1939 roku rozpocząło p r a c ę w Wydawnictwie Apostolstwa Modlitwy jako tłumacz i współredaktor „Posłańca Serca Jezusowego”. Aresztowany 10 XI 1939 został osadzony w więzieniu na Montelupich, następnie w więzieniu w Wiśniczu, potem w obozie Auschwitz a w końcu w 1940 w Dachau (nr obozowy 22238). W Wiśniczu miał bardzo dobry wpływ na młodych Polaków, umacniał ich i był bardzo oddany. Tu był ojcem duchownym aresztowanych jezuitów. Jako ksiądz był w obozie szykanowany i prześladowany za wiarę. W tych warunkach prowadził głębokie życie duchowe oraz podtrzymywał innych na duchu.

W Auschwitz na pytanie niemieckiego więźnia, kryminalisty, pełniącego obowiązki przełożonego (kapo), który w obozie stracił wiarę i pytał go czy nadal wierzy w Boga, o. Dembowski odpowiedział z przekonaniem: “Naturalnie, wierzę”. Innym razem, ten sam kapo zobaczył gdzieś polską czapkę wojskową, kazał ją nałożyć o. Dembowskiemu, iść na czele oraz komenderować kolumną więźniów. “Komedia” wywołała śmiech i radość u esesmanów i kapo. Po powrocie do obozu, ku zdumieniu więźniów, kapo przyszedł na blok o. Dembowskiego, wręczył mu menażkę dobrej, gęstej zupy, mówiąc: “Za to co dziś przeszedłeś będziesz w siódmym niebie”. Rzekomo został wywieziony, w rzeczywistości zginął w komorze gazowej. Do końca dni odznaczał się wybitną cnotą, opanowaniem i dobrocią.

ks. Stanisław Cieślak SJ

powrót